Home      
 "Successful people are not gifted; they just work hard, then succeed on purpose."

Home
Vasty Mp3
K.Saidi Mp3
T. Merisa Mp3
Photo Gallery 1
Photo Gallery 2
Photo Gallery 3
Maduhi Music Video
Welden Music Video
Maraland Outreach Music Video



Mara Technology

Contact Maratechnology.com



   
MARA CHÂ ROH DÂH (MARA KARAMA)


MARA CHÂ ROH DÂH (MARA KARAMA)

                     By Vatha

BO 1

AO-PYU-REIH

Eima nah ta eima theipa maih cha “ao,” “pyu” tahpa châ ta, chyhsa pakah tawhta a puapa cha Ao, Reih tahpa a châ. Cha ao zy, Ao-reih zy cha a yzie pahnopasia thei nawpata “châ” ta rohpa châ ta, cha “Châ Roh Dâh” cha “Karama” tahpa a châ.

HAWHRAWH (ALPHABET)

Chyhsa pakah tawhta a puapa ao, bie yzie pahnosa nawpata ta “ngianazy” hmâpa ta rohpa châta, cha “ngiana” cha “hawhrawh” tah ei ta, chyhsa thokha ta “afabe, châfâ, châsâ” ama tah. Mara reih bie yzie pahnosana châta hmâpa “hawhrawh” 24 y ta (1) hawhrawhpi/hawhrawh laipa, (2) hawhrawhta/hawhrawh chyhpa tahpata py no ta pachhaihpa a châ.

Hawhrawhpizy:

A, AW, Y, B, CH, D, E, F, H, I, K, L, M, N, NG, O, Ô, P, R, S, T, U, V, Z

Hawhrawhtazy:

a, aw, y, b, ch, d, e, f, h, i, k, l, m, n, ng, o, ô, p, r, s, t, u, v, z

BO 2

AOBÔNA (CONSONANTS) nata AOPUANA (VOWELS)

Mara hawhrawh (24) liana heta “Aobôna” hawhrawh nata “Aopuana” hawhrawh tahpata hawhrawh py no ta pachhaihpa a châ. English ta “Consonants” ama tahpa “Aobôna” cha Mara mo thokha ta “aolei” tah ei ta, cha cha ano deita ta a yzie hnei leipa ta ano eih ta parosa theipa châ vei. “Aobôna” hawhrawh (17) y ta, chazy cha “b, ch, d, f, h, k, l, m, n, ng, p, r, s, t, v, z” zy ama châ.

Aobôna pamosana:

B/b=Beipa; Buabâna

CH/ch=Chatanachata; chyhsa

D/d=deichhy; dâh

F/f=fâh (sâh); fietanô (sietanô)

H/h=hawtipa; Hâta

K/k=kaoki; kyhpachâna

L/l=lâna; lymâ

M/m=maniahpa; mâsana

N/n=nôpaw; nainôsôh

NG/ng=ngôh; nga

P/p=pawpi; pypi

R/r=rairu

S/s=siesai (fiefai)

T/t=totâh; taotiah dâh

V/v=vârâh; viavi

Z/z=zawpi; zawhzi; zawhngiah

Pahno awpa: Aobôna zy he aopuana nata pakaopa sai a châ. Nochhi Mara mo ta “Ff” ao he hmâ hluh pi ta, Notla Mara mozy deikua ta cha hmâh tu leipa ei ta, “Ff” vyuhpa ta “Ss” ama hmâ via tyh. English ta “Vowels” ama tahpa “Aopuana” he Mara mo thokha ta “aohnei” tah ei ta, cha cha ano deita bie yzie hnei thei ta ano eih ta parosa theipa a châ hra. “Aopuana” hawhrawh (7) y ta, chazy cha “a, aw, y, e, i, o, ô, u” zy ama châ.

Aopuana pamosana:

(I.) “A/a” he Mara Reih ta “A/a, Æ/æ, Â/â” tahpata pho thôh ta ao papua theipa a châ.

1. Pasana; parosapa; pamosana; Khazohpa; (Paka â tu leipata parosapa a châ.)

2. Ngasa (ngæsæ); chatanachata (chætanachæta); chaphôtuna (chæphôtuna); (“Æ/æ” ta parosapa liata “ae” a hmâpa thokha y ei ta, hmâ abyuh leipa a châ. Mara Châ Roh Dâh Chhâ Parohpa liata “h” baipa a châ.)

3. Ngâsâ (very); khâchâ; ngiapâ; vârâh; (Pakah â pa hawhrawh maihta “a” liata luhkhu pakhupa a châ.)

(II.) “AW/aw”

Tlâh-awkhei teh u! Byhnâ ei aw aw. awhsi.

(III.) “Y/y” (AU/au)

Sawphy ky (Sawphau kau); kyhpachâna (kaupachâna); rytu thei (rautu thei); ahy (ahau); (“Y/y” he phono ta ao papua theipa a châ. Notla Mara mozy ta “y” tahpata papua ei ta Nochhi Mara mozy ta “y” nata “au” tahpata ao papuapa a châ. (“Y/y” tahpa liata “AU/au” tahpata a hmâpa thokha ama y.)

(IV.) “E/e”

He he khâpa e a châ? Ahy chi e?

(V.) “I/i”

A-ikô; chhihtha; kyhchhina (kauchhina); ngâchhih; chichhihna; via rili; … chhili; (Pakah cha-ia tu leipa liata “I/i” hmâpa a châ.)

(VI.) “O/o”

Moh (name); o (house); mo (eye); poh; sohna (wisdom); Nochhi Mara thokhazy ta “O/o” he “ei” ao ta parosapa a châ. (VII.) “Ô/ô”

Alô; bôkalie; chônôchai; dôvei; dôhkhâh; kô; lâthlôh; lô-o; meiôh; nôpaw; pôhpa (body); sôh; a tô (Chiamie tô); chanô kôpa; Nochhi Mara ta English “o” ao ta parosapa a châ.

(VIII.) “U/u”

Châbu; achuna; dusawta; pâpu; papu; chapu; a tu

AOPUANA PAKAOPA

Mara châ liata aopuana pakaopa eima hnei. Chazy cha “ao, yu, ai, ei, ia, ie, ua” zy he ama châ. Aopuana pakaopa hmâ dâh pamosana:

“AO/ao”

Ahaona; baona; a chachhao; a chaoh haw; a daophi; a pakao; palalao; a pamao; a papao; paphao; tlôhkhaoh; a panao; a tao “AI/ai”

Mo-ai; aichhihpa; khaihna; khaipâ; a siesai (fiefai); pahnai; pheisaih “EI/ei”

Abeipa; keima

eih; hmeihseihpa; a heisai (a heifai); pheisaih; teina; meirei; a pahnei “IA/ia” Cha-ia; lô-iah; sôhpiah; mosiapa; a pachia; a padia; a phia; a pasia; a tiah; tiama; a pazia; zawhngiahna “IE/ie”

Ngiachhiena; Biepiena; tao chiehpa; (Pakah cha-iapâpata bie eima reipazy liata hmâpa a châ.) “UA/ua”

A pabuapabâ; a papua; a chaluah; pachhuahpanoh; padua; a phuah; phuahluahna; vâsua; a tua; a zuah; zualua

BO 3

AO NGIANA

Mara reih he Tonic Solfa “do, re, mi” tahpata “ao sâhpa, ao liah-ryhpa, ao hnaipa” tahpata chhâhthôh ta parosapa a châ. Hawhrawh “A/a” liata pakah â hmeihseihpata parosana ngiana châta luhkhu “^” baithlupa châ ta, ao hnaipa ngiana châta “h” hmâpa a châ.

“Do” ao a puapa ao hnaipa ngiana châta hawhrawh “h” he hmâpa a châ.

LUHKUH “^” HMÂNA DÂH

Luhkhu “^” he aopuana hawhrawh “a” nata “o” liata hmâpa châ ta, luhkhu chhaopa “ô” he hawhrawh sâkha hawhta pachâpa a châ. Luhkhu chhaopa “â” he pakah âpata parosapa ao maih liata hmâpa a châ.

Pamosana:

1. Tâkâ sôh tlaichhaina he moleina to thabypa châ tlôh ta.

2. Vârâh khihnarâh â hnia ngâsâ haw.

3. Marâh châ roh dâh eima thai chyu awpa a châ.

4. Arâ râhpa pôkha ei hnei.

5. Marâh râh châta khâpa e ei tao thei aw tahpa ei vaw pachâ tyh.

6. Ei chi nata pho châta khâpahmâh tao thei mâh va na.

7. Chhâzy lei ta, chhâ hropa vaw y heih ta, châhrasala alei deikua cha chhâzaw ta y thlâh ha.

8. Chyhsa ngâchhihpazy, Khazohpa lâpi a chhituhpazy cha byhnâ a topa châ tlôh ei ta.

9. Khih pavâ hlâta thyu teh.

AO NGIANA “H” HMÂNA DÂH

Mara reih ao parosana liata ao hnaipa ngiana châta hawhrawh “h” he hmâpa a châ.

Pamosana:

1. Nochhi lâta ano awhsi hmô tlôh pi ta, ano a naoh awpata eimâ vy.

2. Ro teh u, vârâh khihnarâh a hnia ha tlôh ta.

3. A daihti tlô mâh vei.

4. Khazohpa cha kyhpachâna châ tlôh ta.

5. Khazohpa cha thlahpa a châ, achhytuhpazy ta thlahpa nata hmeihseihpata amâ chhy awpa a châ.

6. Zerusale khihpi.

7. Khizaw alôh nama châ na, alôh a padâh ha khiahta cha, kheihta e a iah thei khao aw?

8. Zisu ta a hnohta, “Kei he lâthlôh nata hmeihseihna ei châ; keima lâta a sie leipa cha ahyhmâh ta Paw lâta tlô beih vei ei.

9. Ano cha chyhsa sohpa nata ngâchhihpa a châ.

10. Bafuh (basuh) vaw chaih tua, a thlôh kaw na.

11. Pathipalôh pathaihpazy ama nohlao na.

12. Aryhna taotuhpazy ama nohlao na.

*** AO HNAIPA NGIANA “H” HMÂ LEI AWPA SUZY ***

Ao Hnaipa maih ngiana “H/h” hmâpa he su a pahryuh kaw. Chavâta bie thokha liata ngiana “H/h” hmâ leipata (exception) roh theipa biezy a y:

He hawhta:

(1) Pahrawhhleinopazy (X) = Pahrawhleinopazy (/)

(2) Dâhhaw (X) = dâhaw (/)

(3) Hiahhri (X) = hiahri (/)

(4) thlâh ha (/) = thlâha (/)

“Pahrawh” ne “Dâhhaw” ne “Hiahhri” tahpa liata ngiana “h” heta “hleino” tahpa liata “h”; “haw” tahpa liata “h”; “hri” tahpa liata “h” tahpa liata a hly sala, ngiana “h” hnôhta hawhrawh “h” ta a thaopa bie a pazi khiahta cha, “h” he sâkha dei hmâ awpa a châ.

Mara châ eima roh tita “thlâh ha” tahpa he a dopa châ ta, anodeikuacha “thlâha” tahpa roh theipa a châ hra. He hawhpa liana heta “h” he sâkha dei hmâ awpa a châ.

Exception ta Ngiana “H/h” hmâh lei awpa biehawhrawhzy:

A chahnôpa = a chanôpa

A chahpawpa = a chapawpa

Ahlyhhlaona = ahlyhlaona

Ahrâhhraohna = ahrâhraohna

Araohhâhna = araohâhna

Chachôhhna = chachôhna

Chaihhrai = chaihrai

Chakeihbârôhhneipa = chakeihbârôhneipa

Chhaihhra = chhaihra

Chhôhhmihpa = chhôhmihpa

Chhôhhmohna = chhôhmohna

Chhohhna = chhohna

Chhôhhny = chhôhny

Chôchahhrei; chôchahrei

Dâhhaw = dâhaw

Haihhi = haihi

Hiahhri = hiahri

A hrâhhnao = a hrâhnao

Kâhhmi = kâhmi

Kheihhawhpa = kheihawhpa

Khohhleikhohna= khohleikhohna

Lôhhawhna = lôhawhna

Lôhheih = lôheih

Lôhhrâhtlô = lôhrâhtlô

Lyurâhhripa = lyurâhripa

Mahnô-mahpaw = manô-mapaw

Miahrawhhleikha = Miahrawhleikha

Miahrawhhleino = Miahrawhleino …

Myuhhneituhpa = myuhneituhpa

Nohhlao = nohlao

Nohhâh = nohâh

Opâhtlâhhia = opâhtlâhia

Pôhhmi = pôhmi

Rohhnâhpa = rohnâhpa

Sâhhia = sâhia

Sôhhryhna = sôhryhna

Tawhtahpa = tawhtapa

Thlahhmipa = thlahmipa

Thlihhua = thlihua

Tihhmô = tihmô

Veih ei = vei ei = v’ei

… (Roh pahmaoh awpata a laichadai ngâhaipa a châ.)

BO 4

BIE/MOHCHHO (WORD)

English ta “word” ama tahpa he Mara reih ta “bie; mohchho; biehawhrawh” tah ei ta, bie miakha hawhta pachâpa a châ. Pamosana: Apôhkhana (unity); awhsi (star); bâhkalie (armpit); châ (letter); chysia (cloth); daihti (time); hmeihseihpa (truth);

Khazohpa (God); kyhpachâna (love); lâna (dance); zawhngiahna (mercy)

BIEKAWH (SYLLABLE)

Mohchho sâkha liata “Biekawh” kawhkha dei y thei ta, kawh hluhpi chhao a y thei.

Pamosana:

Awh = awh (Biekawh kawh kha)

Awhsi = Awh + si (Biekawh kawh no)

Khazohpa = Kha + zoh + pa (Biekawh kawh thôh)

Kyhpachâna = kyh + pa + châ + na (Biekawh kawh palih)

Anodeikuacha = a + no + dei + kua + cha (biekawh kaw pangawh)

Chakeihbarôhhneipa = cha + keih + ba + rôh + hnei + pa (biekawh kawh charu)

BO 5

BIETLÂH/BIETLOHPA (SENTENCE)

“Bietlâh” he Mara mo thokha ta “Bietlohpa” ama tah hra. Bietlâh sâkha liata mohchho hluhpi y thei ta, a chyhta chhao a y thei. A yzie pahno theipa ta reipa maih cha bietlâh tahpa a châ. Bietlâh cha a chyuta châ thei ta, a seihpi a châ thei hra. “Bietlâh” tlâhkha liata “châtlâh (line)” hluhpi y thei ta, châtlâh sâkha dei a y thei hra.

Pamosana:

(1) Khazohpa cha kyhpachâna châ tlôh ta. (Mohchho sâ charu; Châtlâh tlâh kha)

(2) Nopi no ta a pachô pakhypa cha sawchapaw sohpa châ ta, sahria daihti nota a môpa sawchapawpa deikua cha maohphyuna a tlôkhei tyhtuhpa a châ. (Mohchho 25; Châtlâh tlâh no)

Coming Soon!!!

Mara Hawhrawh Pazao awpa nata Pazao lei awpazy-Part 1

I. Biehmiapa Châta Hmâpa “A/a” nata “Â/â”

(1) Moh Nyupa (Abstract Noun) thokha liata “A/a” he Biehmiapa (Prefix) châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Achhaihna daihti a vaw tlô haw.

adyhna; ahaona; alyna; apalaina; areisina

(2) Moh Zawhlypa (Common Noun) thokhapa “A/a” he Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Ahrupa; arupa; asohpa; Athaipa; Athipa; Atlâhleipa

(3) Moh Vyuhpa (Pronoun) thokha liata Biehmiapa châta “A/a” he hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Ahropa; ama; amo; ano; ahy, ahyma, ahyzy

(4) Biepazaona (Conjunction) thokha liata “A/a” he Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Amadeicha; amadeikuacha; anodeikua; anodeikuacha

(5) Biebaipa (Adverb) thokha liata “A/a” he Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Atahmâ, atamy, atanoh, atakô, atavia, atazâ

(6) Ao liah-ryhpa ta ao papuapa “A/a” he Biepi Taotuhpa leipa (Verb Intransitive) liata Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Adi, aduah, akhy, alyu, aly, aty, atyu, avy, azaw, azia

(7) Biepiena nata Ahawna liata Moh/Moh Vyuhpa he sâkhapa (Singular) a châ khiahtala “A/a” he Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Helâ avy tua!

He rakhô liata azia pasaihpa châ vei.

Ngiachhiepata akhy tua bei.

Raihria tiama achhuah chyu muh vy.

(8) Veipa Bietlâh (Negative Sentence) liata “A/a” he Biepi (Verb) Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:

Ei viasâzy avy mâh vei ei.

Sisi atyu mâh vei.

Atlâhleipa aduah thei mâh vei.

Eima viasâzy adi mâh vei ei.

(9) “A/a” he Sâhluhpa (Plural) liata Biepi (Verb), Moh Vyuhpa Biehmiapa châta hmâh awpa a châ.

Pamosana:



Na viasâzy amâ di mâh ma? Ei viasâzy adi mâh vei ei.

Atlâhleipazy amâ tyu thei ma?

Atlâhleipazy atyu thei vei ei.

II. Roh nano (Pazao lei) awpa “A/a” nata “Â/â”

(1) “A/a” he Moh Vyuhpa sâkhapa a châ khiahtala ananopata roh awpa a châ.

Pamosana:

Na narônô cha a chizy lâta nata a khazohzy lâna chata a kua haw. (Ruthi 1:15)

(2) Hiahrina Bietlâh (Interrogative Sentence) liata Moh Vyuhpa “A/a” he ananopata roh awpa a châ.

Pamosana:

Sisi kha olâ â di mâh ma?

Atlâhleipa â tyu thei mâh ma?

Vahlai a khy ma?

(3) Taotuhpa (Subject) ta a châpa Moh nata Moh Vyuhpa hnôh liata a ypa “A/a” he ananopata roh awpa a châ.

Pamosana:

Abeipa Zisu â zu bâ aw.

Ei paw a sie haw.

Noh a palo kaw.

Ei no a di hmeihseih.

Sisi â vy cheingei aw.

(4) “Pa” ta a chhâpa Biepipa, Biebaipa hmia liata a ypa “A/a” he ananopata roh awpa a châ:

Pamosana:

Helâ a vypa ama y ma?

Laihsâ a chareipenawh amâ di haw.

Rei a ngiahpa hawti rai y vei ei.

Thopi a do khohpa nama y ma?

A pithai kawpa laihsânô cha ei hmô khoh kaw.

References:

Mara Grammar by Pp. Zakia.

Mara Karama by C. Laiki


English ta word ama tahpa he Mara reih ta “mohchho, bie” tah ei ta, bie kha hawhta pachâpa a châ.Apôhkhana (unity); awhsi (star); bâhkalie (armpit); châ (letter); chysia (cloth); daihti (time); hmeihseihpa (truth); Khazohpa (God); kyhpachâna (love);

lâna (dance); zawhngiahna (mercy)Mohchho sâkha liata “Biekawh” kawhkha dei y thei ta, kawh hluhpi chhao a y thei.Awh = awh (Biekawh kawh kha)Awhsi = Awh + si (Biekawh kawh no)Khazohpa = Kha + zoh + pa (Biekawh kawh thôh)Kyhpachâna = kyh + pa + châ + na (Biekawh kawh palih)Anodeikuacha = a + no + dei + kua + cha (biekawh kaw pangawh)Chakeihbarôhhneipa = cha + keih + ba + rôh + hnei + pa (biekawh kawh charu)

English ta word ama tahpa he Mara reih ta “mohchho, bie” tah ei ta, bie kha hawhta pachâpa a châ.Apôhkhana (unity); awhsi (star); bâhkalie (armpit); châ (letter); chysia (cloth); daihti (time); hmeihseihpa (truth); Khazohpa (God); kyhpachâna (love); lâna (dance); zawhngiahna (mercy)Mohchho sâkha liata “Biekawh” kawhkha dei y thei ta, kawh hluhpi chhao a y thei.Awh = awh (Biekawh kawh kha)Awhsi = Awh + si (Biekawh kawh no)Khazohpa = Kha + zoh + pa (Biekawh kawh thôh)Kyhpachâna = kyh + pa + châ + na (Biekawh kawh palih)Anodeikuacha = a + no + dei + kua + cha (biekawh kaw pangawh)Chakeihbarôhhneipa = cha + keih + ba + rôh + hnei + pa (biekawh kawh charu)

English ta word ama tahpa he Mara reih ta “mohchho, bie” tah ei ta, bie kha hawhta pachâpa a châ.Apôhkhana (unity);

awhsi (star); bâhkalie (armpit); châ (letter); chysia (cloth); daihti (time); hmeihseihpa (truth); Khazohpa (God);

kyhpachâna (love); lâna (dance); zawhngiahna (mercy)Mohchho sâkha liata “Biekawh” kawhkha dei y thei ta, kawh

hluhpi chhao a y thei.Awh = awh (Biekawh kawh kha)Awhsi = Awh + si (Biekawh kawh no)Khazohpa = Kha + zoh + pa

(Biekawh kawh thôh)Kyhpachâna = kyh + pa + châ + na (Biekawh kawh palih)Anodeikuacha = a + no + dei + kua + cha

(biekawh kaw pangawh)Chakeihbarôhhneipa = cha + keih + ba + rôh + hnei + pa (biekawh kawh charu)


Maratechnology.com