|
MARA KARAMA (Mara Grammar) (MARA CHÂ ROH DÂH)
By Vatha (Vâ E)
BO 1
AO
Eima nah ta eima theipa maih cha “ao,” “pyu” tahpa châ ta, chyhsa pakah tawhta a puapa cha ao, aorei tahpa a châ. Cha ao zy, aorei zy cha a yzie pahnopasia thei nawpata “châ” ta rohpa châ ta, cha “Châ Roh Dâh” cha “Karama” tahpa a châ.
HAWHRAWH
Chyhsa pakah tawhta a puapa ao, bie yzie pahnosa nawpata ta “ngianazy” hmâpa ta rohpa châta, cha “ngiana” cha “hawhrawh” tah ei ta, chyhsa thokha ta “afabe, châfâ, châsâ” ama tah. Mara reih bie yzie pahnosana châta hmâpa “hawhrawh” 24 y ta (1) hawhrawhpi/hawhrawh laipa, (2) hawhrawhta/hawhrawh chyhpa tahpata py no ta pachhaihpa a châ.
Hawhrawhpizy: Mara Alphabet (Capital letters)
A, AW, Y, B, CH, D, E, F, H, I, K, L, M, N, NG, O, Ô, P, R, S, T, U, V, Z
Hawhrawhtazy: Mara Alphabet (Small letters)
a, aw, y, b, ch, d, e, f, h, i, k, l, m, n, ng, o, ô, p, r, s, t, u, v, z
BO 2
AOBONA nata AOPUANA
Mara hawhrawh (24) liana heta “Aobona” hawhrawh nata “Aopuana” hawhrawh tahpata hawhrawh py no ta pachhaihpa a châ.
English ta “Consonants” ama tahpa “Aobona” cha Mara mo thokha ta “aolei” tah ei ta, cha cha ano deita ta la a yzie hnei leipa ta ano eih ta parosa theipa châ vei. “Aobona” hawhrawh (17) y ta, chazy cha “b, ch, d, f, h, k, l, m, n, ng, p, r, s, t, v, z” zy ama châ.
English ta “Vowels” ama tahpa “Aopuana” he Mara mo thokha ta “aohnei” tah ei ta, cha cha ano deita bie yzie hnei thei ta ano eih ta parosa theipa a châ hra. “Aopuana” hawhrawh (7) y ta, chazy cha “a, aw, y, e, i, o, ô, u” zy ama châ.
AOPUANA PAKAOPA
Mara châ liata aopuana pakaopa eima hnei. Chazy cha “ao, au, yu, ai, ei, ia, ie, ua” zy he ama châ.
BO 3
AO NGIANA
Mara reih he “do, re, mi” tahpata “ao sâhpa, ao liah-ryhpa, ao hnaipa” tahpata chhâhthôh ta parosapa a châ.
Hawhrawh “A/a” liata pakah âpata parosana ngiana châta luhkhu “^” baithlupa châ ta, ao hnaipa ngiana châta “h” hmâpa a châ.
LUHKUH “^” HMÂNA DÂH
Luhkhu “^” he aopuana hawhrawh “a” nata “o” liata hmâpa châ ta, luhkhu chhaopa “ô” he hawhrawh sâkha hawhta pachâpa a châ.
Luhkhu chhaopa “â” he pakah âpata parosapa ao maih liata hmâpa a châ.
Pamosana:
achâna; âhnalasi; arâ; avâ; bâhla; bâna; châ; chhichâna; dâ; dâh; fâ; fâh; hmâ; hmâhta; kâ; kâh; khâpahmâh; lâpi; mâ; mâsana; nâ; nâmo; ngâsâ; pahâ; pahâh; pahnâ; pahnâh; pahrâ; pakâ; parâ; patâh; sâbu; sâh; tâkâ; vâ; vâchhie; vâpha; vâsua; zâlâsâ
AO NGIANA “H” HMÂNA DÂH
Mara reih ao parosana liata ao hnaipa ngiana châta hawhrawh “h” he hmâpa a châ.
Pamosana:
aoh; awhsi; bâh; bafuh; bâhkalie; basuh; chaih; chhihtha; dâh; daihti; eih; fâh; hawhrawh; hawhta; hmeihseih; iah; Khazohpa; khihpi; khihnarâh; khoh; kiahpâh; kyhpachâna; liahsôh; lâthôh; luh; mâh; moh; nâh; nahkhaoh; nahthlie; ngâchhih; oh; ôh; pâ; padâh; palôh; parih; poh; pôhpa; phôhpaw; rih; rilihpi; sâh; sôhdaoh; tâh; tôh; tilih; uah; vârâh; zâh; zoh
BO 4
MOHCHHO
English ta word ama tahpa he Mara reih ta “mohchho, bie” tah ei ta, bie kha hawhta pachâpa a châ.
Pamosana:
Apôhkhana; awh; awhsi; bâhfaw; bâhsaw; châ; châh; daihti; hmeihseihpa; Khazohpa; kyhpachâna; lâna; lôhkha; pheipalihpa; viahmakao; zachhihpa; zawhngiahna
BIEKAWH
Mohchho sâkha liata “Biekawh” kawhkha dei y thei ta, kawh hluhpi chhao a y thei.
Pamosana:
Awh = awh (Biekawh kawh kha)
Awhsi = Awh + si (Biekawh kawh no)
Khazohpa = Kha + zoh + pa (Biekawh kawh thôh)
Kyhpachâna = kyh + pa + châ + na (Biekawh kawh palih)
Anodeikuacha = a + no + dei + kua + cha (biekawh kaw pangawh)
Chakeihbarôhhneipa = cha + keih + ba + rôh + hnei + pa (biekawh kawh charu)
English alphabet
The modern English alphabet consists of the 26 letters of the Latin alphabet:
Majuscule Forms (also called uppercase or capital letters)
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Minuscule Forms (also called lowercase or small letters)
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
Source: http://en.wikipedia.org/wiki/English_alphabet
Add your comment
|